Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında açıklamalarda bulunan Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nurettin Nacar, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi açısından ciddi riskler doğurduğunu belirtti. Nacar, “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” sloganıyla tüm işveren ve çalışanları kayıtlı istihdama destek vermeye çağırdı.
Kayıt Dışı İstihdam Nedir?
Kayıt dışı istihdam; çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumu’na hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ile ücretlerinin eksik gösterilmesi olarak tanımlanıyor. Sigortasız çalıştırma kadar, eksik gün ve eksik ücret bildirimi de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendiriliyor.
Çalışanlar İçin Büyük Hak Kayıpları
Nurettin Nacar, sigortasız çalışan kişilerin emeklilik, malullük, ölüm aylığı, işsizlik ödeneği ve sağlık hizmetlerinden yararlanma gibi temel sosyal güvenlik haklarından mahrum kaldığını ifade etti. Ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında çalışanların ciddi mağduriyetler yaşayabileceğini vurguladı.
Kayıt dışı çalışanlar; kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili, analık izni gibi iş mevzuatının sağladığı temel haklardan da yararlanamıyor.
İşverenler İçin Ağır Yaptırımlar
Kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde işverenler yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarından kaynaklanan ağır mali yükümlülüklerle karşı karşıya kalabiliyor. Nacar, kısa vadeli kazanç gibi görünen kayıt dışı çalıştırmanın uzun vadede işletmeleri büyük risk altına soktuğunu belirtti.
Ekonomiye ve Topluma Olumsuz Etkileri
Kayıt dışı istihdamın;
- Haksız rekabete yol açtığı,
- Vergi ve prim kayıplarını artırdığı,
- Sosyal güvenlik sistemine zarar verdiği,
- Gelir dağılımını bozduğu,
- Ekonomik verilerin güvenilirliğini azalttığı ifade edildi.
Çalışanlar Durumlarını Nasıl Kontrol Edebilir?
Çalışanlar, sigorta bildirimlerinin yapılıp yapılmadığını;
- e-Devlet Kapısı üzerinden,
- ALO 170 hattını arayarak,
- Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Merkezlerine başvurarak öğrenebiliyor.
Sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşlar, ALO 170, SGK Müdürlükleri veya CİMER üzerinden şikâyette bulunabiliyor.
Ücret Ödemelerinde Banka Zorunluluğu
Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılması yasal zorunluluk olarak uygulanıyor. Bu kurala uyulmaması halinde her çalışan ve her ay için ayrı idari para cezası uygulanıyor.
“Kayıtlı İstihdam Geleceğe Yatırımdır”
Şanlıurfa SGK İl Müdürü Nurettin Nacar, kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda işletmelerin sürdürülebilirliği ve ülkenin geleceği için en önemli yatırımlardan biri olduğunu belirterek, tüm tarafları sosyal güvenlik sistemine sahip çıkmaya davet etti.
